O N Z E  H E L D E N :   H E T  V E R H A A L

“Onze helden, wie zijn ze? Wie heeft het tegenwoordig nog over heroïek? En als er al helden zijn,wat moeten we daar dan nog mee?“ Of hoe je op een zwoele middag je hoofd breekt over filosofische en culturele vragen en verworvenheden die al dan niet een stempel drukken op je alledaags bestaan… En dat allemaal omdat we het zo gek niet vonden om het heldendom in 2011-2012 uit te roepen als culturele roerganger.

Bovendien is er nog altijd de familie Panini die ooit het heldenplakboek lanceerde en daar ondertussen schatrijk mee werd… Zij leerde generaties ruilen en plakken en prikkelde hiermee onze  voorouderlijkeroerselen die ervoor zorgden dat mensen graag en veel met elkaar handelden, onderhandelden en vooral plezier beleefden.

Wie zijn dan onze helden? Het zijn natuurlijk altijd mensen die iets bijzonders doen en die daarbij een voorbeeld worden voor een ander. Helden heb je in allerlei soorten en maten: staatshelden, filmhelden, volkshelden, de helden van Fukushima, Chili en Afghanistan, brandweer- en politiehelden, wetenschaps- en natuurhelden. In elk geval bevlogen mensen die op risico van verlies van ‘lijf en goed’, het grotere belang dienen.

De Schotse historicus Carlyle stelde in de negentiende eeuw zelfs dat helden het fundament van de samenleving vormen. Helden zijn het enige vaste punt in de geschiedenis. Raakt de oude stad Athene in verval, de figuur van Sofokles trotseert gemakkelijk de eeuwen. De maatschappij zou, volgens hem, zonder helden haar cohesie verliezen.

En ook al bekijken we dit nu met de nodige scepsis, het zou bedroevend zijn voor de mens als hij in een ander geen grootheid meer herkent!

Dus toch een interessant thema voor een nieuw cultureel seizoen! Een heldenboek als oriëntatie, als richtsnoer. Helden waarmee je jouw eigen cultureel verhaal 2011-2012 kan schrijven. En plakken natuurlijk, liefst het hele boek vol. Op zoektocht gaan we ook, Hercules achterna. Naar helden die anderen inspireren, uitdagen en optillen, onvoorwaardelijk en zonder meer. Helden en antihelden, jij en ik, op de bres voor idealen en een schone wereld, een hele muur vol, onze eigen wall of fame….

Marleen Platteau
Cultuurbeleidscoördinator